Waarom security bij maatwerk anders ligt dan bij kant-en-klare software

Bij standaardsoftware van grote leveranciers is beveiliging vaak al ingebouwd en getest door duizenden gebruikers wereldwijd. Bij maatwerksoftware bouw je iets unieks, specifiek voor jouw bedrijf. Dat betekent dat beveiliging niet automatisch meekomt, maar een bewuste keuze moet zijn gedurende het hele traject. Een goede softwarepartner denkt hier vanaf de eerste schets over na, niet pas als het systeem al draait.

Toegang en rechten: wie mag wat zien

Een van de belangrijkste security-principes is dat niet iedereen overal bij hoeft. Denk aan een systeem waarin medewerkers alleen toegang hebben tot de informatie die ze nodig hebben voor hun functie. Dit heet het principe van minimale toegang en voorkomt dat gevoelige gegevens onnodig breed verspreid raken binnen je organisatie.

  • Zorg dat gebruikersrollen duidelijk zijn gedefinieerd, bijvoorbeeld beheerder, medewerker of externe partij.
  • Vraag hoe wachtwoorden en inloggegevens worden beschermd.
  • Controleer of er een logboek bijgehouden wordt van wie wat heeft gedaan in het systeem.

Gegevensbescherming en de AVG

Zodra je persoonsgegevens verwerkt, zoals klantgegevens, personeelsdossiers of bestelgeschiedenis, krijg je te maken met de AVG. Maatwerksoftware moet zo zijn ingericht dat gegevens veilig worden opgeslagen, niet langer worden bewaard dan nodig en alleen toegankelijk zijn voor bevoegde personen. Vraag je softwarepartner expliciet hoe zij hiermee omgaan en leg afspraken hierover vast, bijvoorbeeld in een verwerkersovereenkomst.

Let ook op waar de gegevens worden opgeslagen. Dit kan invloed hebben op welke wetgeving van toepassing is en hoe makkelijk je kunt voldoen aan verzoeken van klanten, zoals het recht op inzage of verwijdering van hun gegevens.

Testen, controleren en bijhouden

Software die eenmaal is opgeleverd, is nooit klaar op het gebied van beveiliging. Nieuwe kwetsbaarheden worden voortdurend ontdekt, en software die niet wordt bijgehouden, wordt kwetsbaarder in de tijd. Vraag daarom niet alleen naar de beveiliging bij oplevering, maar ook naar het onderhoud daarna.

  • Wordt er periodiek gecontroleerd op kwetsbaarheden?
  • Is er een plan voor als er toch iets misgaat, zoals een datalek?
  • Hoe snel worden updates doorgevoerd als er een probleem wordt ontdekt?

Een betrouwbare partner is hier transparant over en legt dit vast in de samenwerkingsafspraken, zodat je weet waar je aan toe bent, ook na oplevering.

Samenwerken met derde partijen en koppelingen

Maatwerksoftware staat zelden op zichzelf. Vaak wordt er gekoppeld met andere systemen, zoals een boekhoudpakket, een CRM-systeem of externe betaaldiensten. Elke koppeling is een punt waar gegevens het systeem verlaten of binnenkomen, en dus een moment waar extra aandacht voor beveiliging nodig is.

Vraag bij elke koppeling wie verantwoordelijk is voor de beveiliging aan beide kanten en hoe gegevens onderweg worden beschermd. Een goede partner kan dit helder uitleggen zonder dat je zelf technische kennis nodig hebt.

Wat je zelf kunt doen als opdrachtgever

Security is niet alleen de verantwoordelijkheid van je softwarepartner. Als opdrachtgever speel je ook een rol, bijvoorbeeld door kritisch te blijven en vragen te stellen tijdens het hele traject, niet alleen bij de start. Zorg dat security onderdeel is van het gesprek bij elke nieuwe functionaliteit, niet iets wat achteraf wordt toegevoegd.

Daarnaast helpt het om intern duidelijke afspraken te maken over wie toegang heeft tot welke systemen, en om medewerkers bewust te maken van veilig gebruik, zoals het niet delen van wachtwoorden of het melden van verdachte situaties.